Groen eten,  Struggles,  Waarom groen eten?

Van veganisme naar flexanisme

Van veganisme naar flexanisme

In mijn grote online pauze heb ik eens goed nagedacht over mijn manier van eten. Ik vind het dierenleed in de vee-industrie verschrikkelijk, en ik krijg een knoop in mijn maag van de impact van dierlijke producten op onze aarde, maar merkte dat ik me toch niet comfortabel voelde bij de term veganisme. Hoewel ik me zeker wel kon vinden in het gedachtegoed ervan, voelde de praktijk tegelijkertijd niet helemaal lekker. Ik kon me niet goed identificeren met het veganisme. Daarom ben ik gaan zoeken naar wat wél bij mij past, en uiteindelijk kwam ik uit bij flexanisme.

Hoe ging die zoektocht dan?

Zoals je in mijn vorige artikel hebt kunnen lezen, heb ik het afgelopen jaar flink nagedacht over mijn eigen groene stapjes. Ik was even helemaal offline gegaan, en werd daardoor niet meer beïnvloed door alle stemmen en meningen op internet. Ik wilde erachter komen wat bij mij paste. Waarvan worden zowel ik als de wereld beter?

De stilte van offline zijn deed me erg goed. Langzaam maar zeker viel mijn perfectionisme van mijn schouders, en durfde ik toe te geven wat ik zelf graag wilde. Af en toe nam ik weer een stukje kaas, omdat we iets te vieren hadden. Of ik nam een chocoladeijsje bij de ijskraam, omdat ik nu eenmaal een zwak heb voor chocolade. In het begin voelde het niet goed als ik dat deed; het matchte niet met mijn label “veganist”. En toch bleef ik het doen, omdat het wel beter paste bij wie ik ben. Het heeft een aantal maanden geduurd, maar inmiddels voel ik me er wel comfortabel bij. Nu voelt het goed om te zeggen dat ik geen veganist meer ben, maar een flexanist.

Wat is flexanisme?

De term flexanisme is niet zo populair; men spreekt liever van “plant based” eten. Maar volgens mij dekt dat de lading niet. Flexanisme is meer dan plant based eten, en dat mag wel eens belicht worden. Ik zal de verschillen tussen veganisme, plant based en flexanisme proberen uit te leggen.

Veganisme

Laat ik beginnen bij de duidelijkste. Volgens de Nederlandse vereniging van Veganisme wordt onder veganisme het volgende verstaan:

Veganisme is een levensstijl waarbij – voor zover praktisch haalbaar – wordt afgezien van alle vormen van exploitatie van, en wreedheid naar, dieren voor eten, kleding of andere doeleinden.

Het gaat hierbij dus om meer dan je dieet. Alles waarvoor dieren gebruikt worden, is verkeerd. Je draagt geen kleding van leer of wol, je gebruikt geen producten waarvoor dierproeven zijn uitgevoerd, en je ziet af van entertainment met dieren. Allemaal vanuit het idee dat dieren niet op deze aarde zijn om door ons gebruikt te worden. Het is een ethische overtuiging.

Ik vind het zelf een hele nobele levensinstelling, en ik denk dat mensen er veel van kunnen leren. Daarom wilde ik me er ook graag mee identificeren. Binnen de vegan community hebben mensen veel steun aan elkaar. Tegelijkertijd is er ook veel veroordeling, want de ene persoon lijkt meer “vegan” te zijn dan de ander. En per saldo zijn niet veel mensen veganist, en wordt veganisme door de buitenwereld niet goed begrepen, maar vooral als extreem gezien.

Plant based

Deze term heeft alleen betrekking op een dieet. Een plant based dieet is gebaseerd op plantaardige ingrediënten, maar sluit dierlijke producten niet uit. Sommige mensen die plant based eten doen dit 100%, anderen 80% (en alles daar tussenin). De basis is in ieder geval plantaardig, maar een enkele keer vlees, vis, zuivel of eieren is ook mogelijk. Plant based heeft verder niets te maken met de rest van de indeling van je leven. Dus kleding van dierlijke producten dragen, dierproeven, of entertainment staan hier helemaal los van.

Plant based eten wordt vaak gezien als iets dat je puur doet voor je gezondheid, maar ik denk dat je dit ook vanuit milieu-oogpunt of uit diervriendelijkheid kunt doen. Je gaat niet all-in, maar bent wel heel bewust bezig met wat je in je lichaam stopt.

Flexanisme

In de media lijkt flexanisme voornamelijk te gaan over een dieet, maar volgens mij is het meer dan dat. Zoals ik het nu begrijp, is flexanisme een levensstijl die dierlijke producten niet 100% vermijdt, maar er wel over het algemeen van afziet. Dit betekent dat een flexanist plant based eet, maar ook soms een hapje kip neemt, of andere dierlijke producten verwerkt in het eten. En dat de kleding in principe vrij is van wol, dons of leer, maar dat een uitzondering mogelijk is. En dat dieren voor entertainment wel vermeden worden, maar het toch ook wel eens kan gebeuren dat er een kinderboerderij bezocht wordt. Als laatste schaft een flexanist over het algemeen producten aan die niet op dieren getest zijn en waar geen dierlijke ingrediënten in zitten, maar er wordt minder streng naar gekeken.

Ik zie flexanisme als een “milde” vorm van veganisme. Het gaat er niet om dat dierlijke producten 100% vermeden moeten worden alsof het een wet is. Men ziet eerder af van dierlijke producten zoals een regel die soms overtreden kan worden. Ik bedoel hierbij “wet” overigens niet als iets negatiefs, maar wil er alleen het niveau van de ernst mee aangeven. Wetten zijn serieuzer en ontzettend veel waard, denk maar aan mensenrechten. Echter, de ernst van de wet maakt het tegelijkertijd een schande als de wet overtreden wordt. En daar voel ik mij niet meer prettig bij.

Van veganist naar flexanist

Ik vond het uitgangspunt van veganisme mooi en nastrevenswaardig, maar merkte ook dat het voor mezelf eigenlijk niet haalbaar was. Op sommige momenten voelde ik me ontzettend krachtig in mijn standpunt, maar op andere momenten was het toch alsof ik in een keurslijf zat en mijn vrijheid te veel beperkt werd. Voor de meeste veganisten voelt dit niet zo, dat heb ik inmiddels in de community wel geleerd. Maar bij mij ging het wel steeds meer overheersen, en voelde veganisme niet meer goed. En dus liet ik het los.

Nu ben ik flexanist. Ik eet 90% plant based, en 10% biologische dierlijke producten. Daarnaast zie ik 95% af van andere dierlijke producten in kleding en cosmetica. Mijn streven blijft om dieren zo weinig mogelijk te gebruiken. Dat doe dit nu op mijn eigen (misschien ietwat inconsequente en onduidelijke) flexanistische manier.

Herken jij je in mijn verhaal? Hoe ga jij om met dierlijke producten? Laat het me weten in een reactie!

2 reacties

  • Marieke

    What’s in a name?
    Nou is mijn streven in mijn leven om groene stapjes te nemen meer geïnspireerd door het milieu dan door dierenleed, dus wellicht maakt dat toch een verschil tussen jouw visie en de mijne, maar stiekem denk ik (zoals je zelf al schrijft in plant-based) dat dat niet zoveel uitmaakt.
    Hoewel ik nauwelijks vlees eet, noem ik mezelf nooit vegetariër. Hoewel ik grotendeels plant-based eet, gebruik ik dat woord niet om mezelf te omschrijven. Hoewel ik heel bewust probeer om te gaan met afval, zal ik mezelf nooit zero-waster noemen. Want heel simpel: Een labeltje impliceert altijd bewuste of onbewuste richtlijnen van anderen hoe je dat vorm moet geven. En die richtlijnen hebben bij mij als gevolg dat ik daar dan op een perfecte manier aan zou moeten voldoen en dat lukt gewoon af en toe niet. En dat voelt dan als falen, in plaats van dat ik geniet van al die andere momenten dat ik wel verschil kan maken.
    Voorbeeldje: Als een collega voor haar verjaardag zelf een cake gebakken heeft, heb ik niet de behoefte om te vragen hoeveel room(boter) of geraffineerde suiker daarin zit. Ik neem gewoon een stukje, geniet ervan en prijs haar vervolgens de hemel in dat ze de moeite heeft genomen om zelf iets te maken in plaats van kant en klare koekjes (inclusief verpakking) mee te nemen. De feestelijkheid van haar verjaardag is me op zo’n moment meer waard, dan het gesprek over bewuste ingrediënten dat zou volgen uit mijn vraag of er dierlijke producten in die cake zitten.
    Ander voorbeeldje: Soms koop ik gedroogde peulvruchten (over het algemeen in een plastic zak) die ik zelf week, kook en in maaltijden verwerk. Zo ben ik me bewust van wat daarvoor nodig is en heb ik zelf invloed op de eventuele toevoegingen (of juist het weglaten daarvan). Maar voor het milieu is het wellicht beter om op grote schaal die dingen te weken en te koken en ze dan in kant en klare glazen potjes te kopen. Het is maar net waar je de accenten legt. 100% is dus in mijn ogen nooit haalbaar.

    Ik vind het fantastisch dat het jou lukt om steeds meer het perfectionisme los te laten en te genieten van wat wel lukt. Als jij dat fijn vind om dat flexanisme te noemen, top! (ik had inderdaad nog nooit van die uitdrukking gehoord). Uiteindelijk gaat het erom dat we allemaal ons best doen deze wereld een beetje mooier te maken voor onze omgeving en voor onszelf. En voor onszelf impliceert dus ook dat we dat doen op een haalbare manier. Welk labeltje je daar dan ook voor (niet) gebruikt 🙂

    • Marianne

      “Een labeltje impliceert altijd bewuste of onbewuste richtlijnen van anderen hoe je dat vorm moet geven. En die richtlijnen hebben bij mij als gevolg dat ik daar dan op een perfecte manier aan zou moeten voldoen en dat lukt gewoon af en toe niet. En dat voelt dan als falen, in plaats van dat ik geniet van al die andere momenten dat ik wel verschil kan maken.” Amen. Precies dit. Ik ben het heel erg gewend om in hokjes te denken, maar wil dat juist een beetje loslaten. Flexanisme is een soort tussenvorm: wel een naam, maar tegelijkertijd veel vrijheid. Het is een groot hok, zeg maar 😉 En daarom spreek ik op deze website ook liever van “less waste” dan van “zero waste”, precies omdat het anders niet haalbaar is en ik anders het gevoel heb dat ik continu faal. Terwijl ieder stapje telt! Maar tegelijkertijd zijn labels wel waardevol, anders is het soms toch onduidelijk waarover het gaat. Ik ga de komende tijd groenestapjes.nl nog even goed onder handen nemen, en kijken welke labels waar goed passen. En vooral ook waar juist niet!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge