Wereld Borstvoeding Week: Is moedermelk veganistisch?

Deze week, van 1 t/m 7 augustus, is het Wereld Borstvoeding Week. Dit jaar voor de 25e keer! Omdat ik zelf een enorme voorstander ben van borstvoeding, leek me dit een geschikt moment om hier eens extra aandacht aan te besteden. Een tijdje terug stelde iemand mij de volgende niet-zo-voor-de-hand-liggende vraag: is moedermelk vegan? Daar ga ik in deze blog uitgebreid op in!

De vraag

Is dit nou een domme vraag of niet? Laten we sowieso maar even van het cliché uitgaan dat er geen domme vragen bestaan, en er dus gewoon serieus op ingaan. En eerlijk gezegd vind ik het ook echt geen domme vraag. Als je bedenkt wat veganisme inhoudt, is dat in principe het volgende:

Veganisten gebruiken geen dierlijke producten.

Veganisten eten plantaardig, ze dragen alleen plantaardige of synthetische kleding, en ze maken voor geen enkel doeleinde gebruik van dieren.

Maar moedermelk is dierlijke melk en geen plantaardige melk. Kan deze dan toch gegeven worden als je vegan bent en je ook je kind veganistisch wilt opvoeden?

Mijn antwoord

Veganisme draait om meer dan het niet gebruiken van dierlijke producten. Op de website van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme staat veganisme als volgt omschreven:

Veganisme is een levensstijl waarbij – voor zover mogelijk en praktisch haalbaar – wordt afgezien van alle vormen van exploitatie van, en wreedheid naar, dieren voor eten, kleding of andere doeleinden.

Centraal staat dus vooral ook de exploitatie van, en wreedheid naar, dieren. Dieren krijgen van de mens geen keuzemogelijkheid; ze worden gedwongen dingen te doen, melk te geven of eieren te leggen voor menselijke consumptie, wol af te staan voor menselijk gebruik, of zelfs hun leven op te geven. Als je hier meer over wilt lezen, klik dan even hier. Van dit gebruik van dierlijke producten zien veganisten af.

Vrijwillige melk

Moedermelk wordt niet gegeven onder dwang. Een moeder kiest er zelf voor om haar kind borstvoeding te geven; ze wordt hiertoe door niemand gedwongen. Het staat een moeder volledig vrij om te kiezen voor kunstvoeding, die overigens ook bestaat in een plantaardige variant. Als een moeder ervoor kiest om borstvoeding te geven, doet ze dit volledig vrijwillig. Er is hier dus geen sprake van exploitatie of wreedheid en dat maakt moedermelk in dit opzicht veganistisch.

Dit in tegenstelling tot de melk van een melkkoe. Een melkkoe wordt kunstmatig geïnsemineerd om zwanger te worden, zij wordt na de bevalling al snel gescheiden van haar kalf en zij wordt gedwongen melk te produceren voor menselijke consumptie – veel meer melk dan ze zou geven aan haar kalf. De koeien worden tegenwoordig zelfs gefokt op het geven van meer melk dan ze natuurlijk zouden doen.

Als advocaat van de duivel kun je nog vragen: maar stel dat een vrouw wel wordt gedwongen haar moedermelk af te staan tegen haar wil in? Bijvoorbeeld aan een andere zuigeling? Dan is borstvoeding wél een vorm van exploitatie. Is deze moedermelk dan toch nog veganistisch?

Natuurlijke melk

Ja, dit voert diep. Zo had je er vast nog niet eerder over nagedacht. Maar ik denk dat moedermelk dan inderdaad nog steeds veganistisch is. (Dit in tegenstelling tot Becky Striepe, wier argument je hier kunt lezen. Zij zegt dat het in dit geval geen veganistische melk zou zijn, omdat de vrouw dan uitgebuit wordt. Daar tegenover zegt ze dat als een koe jou vrijwillig haar melk zou aanbieden, deze melk wel veganistisch zou zijn. Daar ben ik het niet mee eens. Het blijft namelijk zo dat een veganist geen dierlijke producten gebruikt, ook om gezondheidsredenen.)

Mijn belangrijkste argument waarom ik vind dat moedermelk veganistisch is, is dat de melk die een moeder aanmaakt voor haar kind, een natuurlijk menselijk proces is. Voor een zoogdier geldt dat de moeder melk aanmaakt voor haar kind, een mensenmoeder dus ook. De melk die een moeder aanmaakt, is precies afgestemd op de behoeftes van haar kind, en dit maakt moedermelk de perfecte voeding voor een baby, ook voor vegans. De samenstelling van moedermelk voor een pasgeborene is heel anders dan die voor een dreumes, en de samenstelling van moedermelk voor een gezond kindje is heel anders dan die voor een ziek kindje. Een schitterend staaltje werk van moeder natuur, als je het mij vraagt!

De melk die een koe maakt, heeft de ideale samenstelling voor haar kalf. Niet voor een mens. De koemelk wordt gemaakt om aan het kalf te geven en om het kalf groot en sterk te maken. Voor een mens is deze melk eigenlijk niet geschikt, of in ieder geval is de samenstelling niet ideaal. Niet voor niets wordt afgeraden om een baby het eerste jaar koemelk te geven! Koemelk bevat te weinig ijzer en vetten, en te veel eiwitten voor een baby (Voedingscentrum).

Een vegan gebruikt inderdaad geen dierlijke producten van andere dieren, maar wat mij betreft wel “menselijke” producten, zoals de natuur dit bedoeld heeft. (Dus ik bedoel niet dat veganisten zomaar kannibalen kunnen zijn, want dat kan de natuur niet zo bedoeld hebben. Ik bedoel, dan waren we allang uitgestorven…) Een vegan moeder kan dus met een gerust hart borstvoeding geven, want daarvoor heeft ze haar borsten gekregen.

Hoe denk jij hierover? Had jij hier überhaupt al eens over nagedacht of vind je dat ik een belachelijke vraag heb beantwoord? Ik hoop dat je dit ietwat filosofische blogje interessant vond, laat vooral je eigen gedachten hierover achter bij de reacties!

2 thoughts on “Wereld Borstvoeding Week: Is moedermelk veganistisch?

  1. Pfoe, zo heb ik er nog nooit over nagedacht! Ik ging er altijd van uit dat vegan moeders borstvoeding geven (of niet, natuurlijk), net als elke andere moeder. En ik vind dit ‘gewoon’ iets heel moois en natuurlijks. Werkelijkwaar nog nooit bij stilgestaan hoe vegan dit nou eigenlijk is! Maar ik vind dat je een hele mooie uitleg hebt gegeven, dit is een heel nieuw inzicht voor mij.
    Leuk, zulke filosofische blogs 🙂

    1. Dank je wel voor je lieve reactie! Ik had er ook nog niet over nagedacht voordat ik de vraag kreeg, vond het ook niet meer dan vanzelfsprekend. Maar het was zeker het overdenken waard 🙂

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge