Veganistisch opvoeden, is dat zielig?

Als anderen horen dat ik vegan ben, gaan er vaak al wenkbrauwen omhoog. Daarover heb ik al eens geschreven, bijvoorbeeld hier en hier. Maar als ze vervolgens ook nog horen dat ik ook mijn kind zo vegan mogelijk wil opvoeden, kunnen ze het toch echt niet laten om daar een opmerking over te maken. Want hoe kan ik dat nou maken? Hoe kan ik mijn kind nou veganistisch opvoeden? Hoe kan ik mijn kind al die dierlijke producten ontzeggen? Dat is toch zielig? Hoe kan ik mijn eigen dieet en leefstijl aan mijn kind opdringen? Zou ze niet vrij moeten zijn om zelf te kiezen wat ze eet?

Te jong om te kiezen

Mijn dochter is nu bijna 1,5 jaar. Toen wij de overstap maakten naar veganisme was ze net 1. Om dan te zeggen dat mijn dochter vrij moet zijn in haar keuze om te eten wat ze wil, lijkt me een beetje vroeg. Mijn dochter kán helemaal nog niet kiezen. Ze kan alleen aangeven wat ze lekker en vies vindt, maar erg doordacht (en consequent…) zijn die overwegingen niet. Ik bied haar zo gevarieerd mogelijk alles aan wat goed voor haar is, en het ene lust ze wel, het andere niet. Dus het ene eet ze wel, het andere niet. Dit is voor mensen die hun kind veganistisch opvoeden hetzelfde als voor omnivoren.

Later, als ze wel in staat is om na te denken over de herkomst van haar voedsel, liggen de zaken natuurlijk anders. Maar daar kom ik zo nog op terug.

Mijn normen en waarden

Ik denk dat iedere ouder zijn/haar kind opvoedt met de normen en waarden die belangrijk zijn voor hem/haar. Je kiest nu eenmaal bijna alles voor je kind, zeker zolang je kind zelf nog niet in staat is keuzes te maken. Zo bepaal jij de taal waarin je je kind opvoedt, je kiest misschien een geloof waarin je je kind opvoedt en je neemt automatisch een bepaalde politieke overtuiging mee in de opvoeding van je kinderen. Misschien niet op de voorgrond, maar deze overtuigingen bepalen wie jij bent en spelen dus automatisch een rol in de opvoeding.

Hetzelfde geldt denk ik voor een keuze zoals veganisme (of vegetarisme). Veganisme is een leefstijl die voortkomt uit bepaalde overtuigingen. Mijn redenen zijn milieu, dierenwelzijn en gezondheid. Vooral de eerste twee redenen zijn ethisch van aard, en daarom bepalen ze mijn normen en waarden. En het overbrengen van normen en waarden hoort nu eenmaal bij een opvoeding. Het zou toch vreemd zijn als ik zelf ervoor kies dierlijke producten te laten staan omdat ik ervan overtuigd ben dat dit slecht is voor de wereld, de dieren en mijn eigen lijf, maar het wel aan mijn kind te geven? Wat zijn die normen en waarden dan nog waard? Mijn kind veganistisch opvoeden lijkt mij juist de enige logische keuze.

Door mijn kind (later) duidelijk te maken waarom wij geen dierlijke producten gebruiken, kan ik hem/haar mijn normen en waarden meegeven en laten zien wat ik belangrijk vind in het leven. Ik hoop deze normen en waarden over te dragen, maar ben me er ook heel bewust van dat dit niet automatisch het geval is. Geloofsovertuigingen of politieke overtuigingen worden ook niet altijd overgenomen door kinderen. Maar ik vind het je taak als ouder om wel je eigen overtuigingen aan je kinderen mee te geven.

Niet zielig, wel bewust

Het voelt voor mij bovendien niet alsof ik mijn kind iets ontzeg, maar eerder alsof ik mijn kind ergens voor behoed. Het feit dat het standaard Nederlandse dieet dierlijke producten bevat, betekent niet automatisch dat dit het enig juiste eetpatroon is, en dat mijn kind er daarom mee in aanraking mee moet komen. Naar mijn overtuiging behoed ik mijn kind juist voor het onbewust bijdragen aan milieuschade, dierenleed, en gezondheidsproblemen. Dit is in mijn ogen helemaal niet zielig.

Maar wees gerust, mijn kind komt echt niets tekort! Ook ik verwen mijn kind af en toe met een koekje of chocolaatje, er mag mee gesnoept worden op een verjaardag en alles mag geproefd worden, maar voorlopig wel alleen als het plantaardig is. Mijn kind krijgt thuis alles wat een mens nodig heeft, zonder dat daar ook maar iets of iemand onder heeft hoeven lijden. Dat is in mijn ogen veganistisch opvoeden.

Keuzevrijheid

Maar dan mag mijn kind dus nooit een stukje kaas proeven of een kipfiletje eten? Dat blijft toch wel erg opdringerig hoor! Om terug te komen op die keuzekwestie: dit geldt zolang mijn kind zelf niet in staat is bewust over zaken na te denken. Er zal thuis altijd openlijk gepraat worden over het hoe en waarom van onze vegan leefstijl, en er zal altijd eerlijk geantwoord worden op vragen die op een gegeven moment gesteld gaan worden. Ik zal uitleggen waarom ik het gebruik van dierlijke producten afkeur. Maar als mijn kind op een gegeven moment toch eens wil proeven hoe iets smaakt, al is het uit nieuwsgierigheid, dan zal ik hem/haar hierin niet tegenhouden. Als hij/zij zich maar bewust is van zijn/haar keuze.

En eerlijk is eerlijk, als mijn kind er uiteindelijk voor kiest om toch willens en wetens dierlijke producten te gebruiken, dan zal ik dat best even moeilijk vinden. Maar dit geldt denk ik voor alle normen en waarden die je je kinderen wilt meegeven. Dat geldt niet speciaal voor veganisme.

Hoe denk jij hierover? Vind jij het zielig als kinderen veganistisch of vegetarisch worden opgevoed? Of heb jij ervaringen met kritiek op dit soort keuzes en hoe reageer jij daar dan op?

2 thoughts on “Veganistisch opvoeden, is dat zielig?

  1. Ik ben het ermee eens. Het belangrijkste is dat je kindje alle voedingsstoffen binnen krijgt die ze nodig heeft.
    Toen ik naar de basisschool ging, kreeg een vriendin van mijn altijd een dikke plak cake mee. Ik vond het er altijd heerlijk uitzien en voelde mij dan ook soms “zielig” als er uit mijn tas een volkoren biscuit kwam. Achteraf gezien ben ik blij dat mijn moeder die bewuster keuze heeft gemaakt. Mijn vriendinnetje kreeg last van overgewicht en ik niet.

    Daarbij vind ik kinderen die dagelijks fast-food krijgen een stuk zieliger dan kinderen die een bewust veganistisch /vegetarische voeding krijgen.

    1. Dankjewel! Ja, als kind beleefde je dat natuurlijk heel anders dan hoe je er nu op terugkijkt. Ik hoop (en denk) niet dat mijn kind het later erg zal vinden dat ze thuis nooit vlees heeft gekregen. Zeker niet omdat we haar ook vertellen waarom 🙂

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge