Groen leven

Kan groener leven je ongelukkig maken? Ecorexia onder de loep

Het gebeurde afgelopen week. Mijn man had de afwas gedaan, ik had de kindjes klaargemaakt en op bed gelegd, en we kwamen elkaar om kwart over acht tegen in de keuken. Ik was doodmoe. Echt, ik zat er helemaal doorheen. Toen begon manlief een pijnlijk gesprek. Hij vroeg zich af of ik niet doorsla in mijn groene stapjes, en daar zelf onder lijd. Duurzame keuzes kosten namelijk energie, en die had ik duidelijk niet. Want hoe normaal is het om zo vroeg op de avond al zo moe te zijn? Op een gewone doordeweekse dag? Met andere woorden: lijd ik niet aan ‘ecorexia’?

Duurzaam leven kost energie

Ik schoot direct in de verdediging: ja, ik ben bekaf, maar zo vreemd is dat niet. Het is al wekenlang heet buiten, en deze temperaturen zijn op zijn zachtst gezegd niet mijn ding. De kindjes hebben ook last van de warmte en maken het daardoor niet makkelijker. Bovendien moeten we niet vergeten dat ik nog steeds aan het herstellen ben van een burn-out. Oh, en last but not least, de dag ervoor had ik iets verkeerds gegeten waardoor ik vervolgens de halve nacht op de wc had gezeten. Dus geef mijn streven naar duurzaamheid niet de schuld van mijn slechte humeur…

Maar dat was niet zijn punt. Ja, dit was allemaal erg vervelend en hier kon ik niets aan doen. Maar met mijn pogingen tot groener leven maakte ik het mezelf ook niet bepaald gemakkelijker. Heel lovenswaardig hoor allemaal, maar is het niet wat veel? Al deze dingen kosten namelijk veel energie, en heb ik die op dit moment wel? Juist in mijn situatie zou ik iets liever voor mezelf moeten zijn en mijn energie sparen. Dan maar iets minder duurzaam, maar wat maakt dat uiteindelijk uit?

In je eentje red je de wereld niet

Het gesprek heeft me nog een hele poos beziggehouden. Want het klopt: duurzamer leven kost energie. En heb ik die energie wel? Zou het me inderdaad niet relaxter en vrolijker maken als ik de touwtjes een beetje liet vieren? Om een paar voorbeelden te noemen:

  • Wasbare luiers zorgen voor extra was.
  • Borstvoeding geven is best intensief. Ik ben inmiddels ervaren en geef mijn tweede kindje nu al ruim 10 maanden met veel liefde borstvoeding, maar het is niet altijd makkelijk.
  • In het dagelijks leven is veganisme voor mij nu vanzelfsprekend, maar buiten de deur blijft het toch een dingetje.
  • Minimalisme triggert bij mij frustratie, wanneer ik veel rommel zie en zo graag zou willen dat ik minder spullen had. Maar ik heb ook rekening te houden met de wensen van anderen in huis.
  • Mijn blog, waar ik met veel plezier laat zien hoe leuk het is om groene stapjes te zetten, vraagt natuurlijk ook aandacht en tijd.

Mijn streven naar duurzamer leven is mooi en geeft me voldoening, maar lijkt nu ten koste te gaan van mijn eigen gezondheid. En wie heeft daar wat aan? In mijn eentje kan ik de wereld niet redden, hoe veel groene stapjes ik ook zet. Dus als het even niet lukt, omdat het me moe, kortaf en ongezellig maakt, is het dan niet beter om even wat rustiger aan te doen?

Kiezen tussen twee kwaden

Toen ik erover ging nadenken wát ik (al dan niet tijdelijk) zou kunnen opgeven, kwam ik nergens. Ik wil namelijk geen wegwerpluiers gebruiken, omdat alleen de gedachte aan overvolle vuilnisbakken me al ongelukkig maakt. Ik heb het een poosje gedaan, toen ik middenin mijn burn-out zat en ik het gewoon niet kon opbrengen om extra wasjes te draaien. Echter, het maakte me bij bijna elke luierwissel zo verdrietig, dat ik blij was toen ik weer wasbaar ging luieren (pun intended).

Zo ook met veganisme. Het blijft me energie kosten om uit te leggen aan anderen dat ik geen dierlijke producten meer gebruik, maar toch zou ik me ongelukkiger voelen als ik dan maar zou toegeven aan de “norm” van onze maatschappij.

Goed, zo kan ik nog wel even doorgaan. Uiteindelijk is de vraag: maakt duurzamer leven mij ongelukkig? Kost het me té veel energie, en maakt het me daardoor een minder leuk persoon? Lijd ik aan ecorexia?

Ecowattes? Ecorexia

Ecorexia is een term die media graag gebruiken om duurzamer leven in een negatief daglicht te zetten. Extreme hippies slaan zogenaamd door in hun duurzame gedrag, wat hen uiteindelijk ongelukkig maakt. Daarom geven ze hun duurzame streven weer op en gaan ze weer vlees eten, staan ze urenlang onder de douche en consumeren ze meer dan ooit tevoren, omdat ze daar eigenlijk gelukkiger van worden. Want hé, in hun eentje kunnen ze de wereld toch niet redden.

Ik vind het ontzettend jammer dat media zo aandikken hoe zwaar het is om duurzame keuzes te maken. Ze doen het zelfs lijken alsof het niet vol te houden is, en we uiteindelijk toch beter af zijn als we gewoon “normaal” doen. Maar werkt het wel zo?

Bezint eer ge begint

Voor mezelf kan ik geen keuze maken in welk opzicht ik minder groen zou willen doen, ook niet als het me meer energie zou opleveren. Ik heb het wel een poosje gedaan, maar mentaal voelde ik me er helemaal niet lekker bij. Minder groen leven maakte me zeker niet een gelukkiger mens.

Groener leven doe ik zo bewust, dat ik 110% achter mijn keuzes sta en weet waarvoor ik het doe. Because once you know, you cannot unknow. Ik kan dus niet mijn ogen weer sluiten en de boel maar laten varen, zonder daar een slecht gevoel aan over te houden. Dat slechte gevoel, dát zou mij pas ongelukkig maken. Ook al kost groener leven me meer energie, het maakt me toch gelukkiger. Het is een deel van mijn identiteit geworden, en die identiteit wil ik niet verloochenen.

Dat anderen dit niet altijd snappen, vind ik helemaal niet raar. Ik vond veganisten ook maar extreem toen ik zelf nog vlees at. En wasbare luiers? Blijf even bij de tijd alsjeblieft! Dat mijn man zich dus af en toe afvraagt of ik misschien iets rustiger aan moet doen, begrijp ik heel goed. Hij is er nu eenmaal niet zo mee bezig als ik. Maar ecorexia? Nee, dat bestaat niet.

Ik denk dat duurzamer leven je niet ongelukkig kan maken, mits je dit heel bewust doet. Bezint eer ge begint. Als je weet waarom je doet wat je doet, kan dit je volgens mij niet ongelukkig maken. Je doet namelijk iets goeds voor dier, mens en/of milieu. Hiermee wil ik trouwens niet zeggen dat het slecht is als het je even te veel wordt en je toch (tijdelijk) een stapje terug doet. Want ook dát doe je dan heel bewust. Maar ecorexia is een fabel, een mooi excuus voor onze maatschappij om de oogkleppen op te houden en lekker door te gaan met ons massale wereldonvriendelijke gedrag.

Had jij wel eens gehoord van ecorexia?

11 Reacties

  • Sara

    Wat een mooi stuk heb je geschreven! Groener leven kost idd meer energie maar ik word er ook niet gelukkig van als we bijvoorbeeld ivm tijd toch verpakte producten kopen. Dit gebeurt soms wel maar dat vreet soms ook energie omdat ik er dan over na blijf denken.
    Ik kan mij voorstellen dat die tijd die je nodig hebt voor groene stapjes met kleine kindjes extra energie kost. Maar je maakt wel dubbele stappen omdat het ook in de opvoeding van je meiden zit 😊

    Wat ik de meeste mensen wel aanraad is om stap voor stap (groenestapje 😉) hun leven aan te passen omdat ik anders denk dat het wel te veel kan worden

    • Marianne

      Zo lief dat je dat zegt! En helemaal waar, mijn kinderen krijgen zo wel direct mijn stappen mee, en dat is ook wat energie waard! En ik ben het helemaal eens met je advies, stapje voor stapje is veel beter vol te houden dan meteen all in.

  • Sofie

    Een tijdje terug had ik een gelijkaardig dilemma, ik had namelijk gevoel dat door mijn duurzame keuzes er geen energie meer overschoot om te gaan werken en ook met werken kan je de wereld duurzamer maken (natuurlijksofie.be/2017/03/22/dilemma-hoe-creeer-je-met-je-leven-de-grootste-positieve-impact-op-de-maatschappij/). Het blijft telkens afwegen: hoeveel tijd en energie kost duurzaam zijn en hoeveel tijd en energie heb ik. Ik probeer beide zo goed mogelijk op elkaar af te stellen al betekent dat soms een minder duurzame keuze.

    • Marianne

      Ja, het is echt een afweging die je heel bewust moet maken. En we moeten ons ook niet schuldig voelen als we een keer voor de minder duurzame optie gaan, want andere keren zijn we juist wel zo goed bezig!

      • Sara

        Nee zeker niet schuldig voelen (ook al vind ik dat soms wel lastig) maar denken aan wat wel goed gaat! 🙂 Kennen jullie de TedTalk van Rob Greenfield – Be the change in the Messed up World – al? Hij verteld over het maken van een lijstje met wat je nog wil doen en wat je allemaal al gedaan hebt, dan zie je ineens de impact van al je kleine stapjes 😀
        Sara onlangs geplaatst…Gif op je tuinplanten?!My Profile

  • Linda - Zaailingen

    Volgens mij bestaat ecorexia echt wel. Ik zie het alleen niet als excuus om dan maar niks te doen (hoewel sommigen het vast zo toepassen), maar een soort fase (geen enge ongeneeslijke ziekte) waarin je het lastig hebt met je eigen principes. Ik heb er zelf ook een beetje last van gehad, want hoe meer ik leerde hoe meer ik alles goed wilde doen. In de winkel moest alles ineens biologisch én eerlijk geproduceerd én plasticvrij én palmolievrij én vegetarisch/veganistisch zijn én lokaal geproduceerd én dit én dat. Er waren teveel dingen die ik allemaal goed wilde doen en dat lukt simpelweg niet. Als je daarin blijft hangen, kun je denk ik wel spreken van ecorexia. Dan voel je je verloren, voelt alles zinloos en is het niet leuk meer. Maar dat mensen dan opgeven en weer helemaal terug in oude patronen vallen, hoor ik vrijwel nooit. Zoals je zegt: once you know, you cannot unknow.

    Natuurlijk kun je ook heel goed duurzaam leven zonder door te slaan in ecorexia, maar het lijkt me niet vreemd dat veel van ons de grenzen opzoeken aan ons kunnen en daar soms even overheen kuukelen. Ik heb zelf veel steun gehad aan het boek De Verborgen Impact, omdat dit heel duidelijk laat zien welk gedrag echt veel impact maakt en welk gedrag iets minder. Door me te focussen op dingen die veel verschil maken, vind ik het makkelijker om de touwtjes wat te laten vieren op de andere vlakken. Dingen die ik eigenlijk liever niet wil, kan ik soms beter loslaten als er geen realistisch alternatief is of ik me besef dat de gevolgen niet zo groot zijn in vergelijking met een andere optie. Het kost gewoon tijd om te leren waar je je goed bij voelt en leren kost energie en gaat gepaard met pieken en dalen.

    Misschien zou ik het eerder zo zien dat een duurzamer leven je over het algemeen en op de langere termijn veel gelukkiger, bewuster en dankbaarder maakt, maar het is ook oké als het soms best even zwaar, vermoeiend, verwarrend of ingewikkeld is. Natuurlijk willen we vooral die leuke kanten laten zien en willen we mensen niet de indruk geven dat duurzaam leven zo moeilijk is, maar dat het áltijd alleen maar leuk is is gewoon niet echt realistisch. Liever inconsequent goed dan consequent fout. Wees lief voor jezelf! x

    • Marianne

      Amen to that! Ik vind alleen de term ‘ecorexia’ veel te sterk voor een periode waarin duurzaam leven je even te veel energie en moeite kost. Het is helemaal niet erg om toe te geven dat het moeilijk, zwaar en frustrerend is, en ook niet om de touwtjes dan wat te laten vieren, maar dat betekent niet dat duurzaam leven je uiteindelijk ongelukkiger maakt. En het betekent al helemáál niet dat je vervolgens gelukkiger wordt door de boel dan maar op te geven. Volgens mij betekent het dat je een nieuwe balans moet zoeken tussen je streven en je vermogen.

  • Desi

    Ik kan me helemaal vinden in de reactie die Linda hierboven plaatst. Ik geloof ook dat ecorexia bestaat en ik heb ook wel het idee dat ik soms te hard voor mezelf ben geweest ‘omdat ik nu eenmaal groen moest doen’. Of dat precies ecorexia was, weet ik niet, maar ik denk wel dat een ‘gevaar’ van groen leven kan zijn dat je er te fanatiek in wordt (wat ten koste van gaan van je eigen geluk). Over het algemeen maakt groen leven me gelukkig en geeft het een stukje zingeving, maar dat geldt lang niet altijd. Er zijn heel veel dingen die ik totaal niet lastig vind om te doen, en die ook veel groene voordelen hebben, maar andere dingen weer wel. Dus kies ik toch af en toe voor een iets minder groene optie, puur om het mezelf niet te moeilijk te maken.
    Ik ben wel benieuwd naar of jij nu dingen anders gaat doen om wat tijd/energie te sparen, of juist helemaal niet? Zoals Linda ook al zei: wees een beetje lief voor jezelf. Jij bent ook onderdeel van deze wereld 🙂

    • Marianne

      Misschien ben ik niet helemaal duidelijk geweest in mijn punt. Eens zien of ik daar verandering in kan brengen 🙂
      Ik geloof zeker dat groen leven soms te veel van je kan vragen, zeker als je álles áltijd goed wilt doen. En dat je dan soms een minder duurzame keuze maakt om wat liever te zijn voor jezelf, lijkt me dan ook niet meer dan gezond. Want de wereld wordt er ook niet beter van als jij ongelukkig wordt van je groene gedrag. Máár, dat is niet hetzelfde als zeggen dat “groen leven je ongelukkig maakt”, wat de definitie van ecorexia is. Dat geloof ik namelijk niet en vind ik te zwaar verwoord. “Ongelukkig” is namelijk nogal een claim. Media die daarop inzoomen en laten zien dat mensen vervolgens veel gelukkiger worden door weer mainstream te gaan doen, schetsen op die manier een verkeerd beeld van groen leven, en dat vind ik jammer. De “groene mensen” die ik ken, zoals jullie (Linda, Desiree, Sara en Sofie) en ikzelf, worden namelijk blij van groene keuzes en halen haar voldoening uit. Ik denk dat media de term “ecorexia” vooral gebruiken om niet-groen gedrag goed te praten, en dat vind ik kwalijk. Om die reden zeg ik dat ecorexia niet bestaat.

      Oh, en of ik nu groene dingen laat om liever te zijn voor mezelf? Ja, zeker! Maar dat deed ik al voor dit gesprek met manlief. Voorbeeldjes:
      – Ik bestel mijn boodschappen online, wat brandstof en véél plastic (verpakkingsmateriaal) kost. Scheelt mij naar de supermarkt gaan, wat ik met mijn kleintjes niet zie zitten.
      – Mijn kinderen dragen ’s nachts al een tijdje wegwerpluiers omdat ik mijn zoektocht naar een geschikte niet-lekkende wasbare nachtluier zat ben.
      – Ik stap met deze hitte elke avond even onder de douche om af te koelen, wat ik normaal gesproken écht niet zou doen.

      Voilà! En jullie? Laten jullie ook wat dingen los op dit moment?

      • Linda - Zaailingen

        Ja, uit je reactie hierboven al wel door dat we er wel hetzelfde in staan. Ik had alleen een andere definitie van ecorexia in mijn hoofd, dat het meer een dipje was in plaats van dat mensen er zo diep doorheen zitten dat ze opgeven. Maar je hebt gelijk! En toch denk ik nog steeds dat het bestaat, haha. Er zijn soms wel mensen die heel ver doordraven, in elkaar storten, ongelukkig worden van hun duurzame gedrag en er dan mee ophouden. Maar ik denk dat dat slechts een paar mensen zal overkomen (die stiekem allang andere problemen hadden). Veel meer van ons hebben af en toe struggles (lang niet zo erg als ecorexia) en worden er over het algemeen alleen maar gelukkiger van. Ik vind het sowieso een raar idee om meteen helemaal op te geven als iets een keer niet loopt zoals je wil. En het is inderdaad stom als media doen alsof iedereen ecorexia krijgt als je je best probeert te doen en daarmee impliceert dat het überhaupt geen zin heeft om je best te doen. Kijk eens wat ik hier tegenkwam: http://www.hetzerowasteproject.nl/2018/02/is-ecorexia-echt-een-ding-en-hebben-wij.html 🙂

        En ja, natuurlijk laat ik ook dingen los! Het kán namelijk helemaal niet altijd perfect. Ik gebruik tandpasta in plastic en met palmolie omdat mijn gebit me dierbaar is, heb laatst maar liefst drie bh’s gekocht die vast niet eerlijk geproduceerd of duurzaam zijn (maar wel perfect zitten, ein-de-lijk!), eet nog altijd veel teveel kaas, kocht net tomaatjes in plastic in plaats van losse omdat ze veel lekkerder zijn, koop ook niet altijd alles biologisch en… en… enzovoorts. Maar daar kan ik (inmiddels) mee leven omdat ik weet dat ik het grootste verschil maak door weinig te consumeren, geen vlees te eten, geen auto te rijden en (in ieder geval dit jaar) niet te vliegen. Daar kunnen geen honderduizend plastic zakjes (of wegwerpluiers) tegenop 😉
        Linda – Zaailingen onlangs geplaatst…Tweedehands winkelen in het centrum van UtrechtMy Profile

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge