Inspiratie nodig? Kijk ‘Before the Flood’

Ik had al wel over de documentaire gehoord, maar hem nog steeds niet gezien. Een paar dagen geleden dacht ik er weer aan en samen met mijn man heb ik hem zitten kijken: ‘Before the Flood’. Het is een documentaire uit 2016 van National Geographic over klimaatverandering, met als verteller Leonardo DiCaprio. En ik kan je zeggen: de docu heeft zeker indruk gemaakt.

Ver van mijn bed-show

Natuurlijk weet iedereen dat de aarde opwarmt en dat het klimaat verandert. Dat de noordpool langzaam smelt en dat de zeespiegel stijgt. Dat we steeds extremer weer krijgen en dat er eigenlijk wel iets moet gebeuren om het tij te keren. Maar ja… Het is tegelijkertijd ook een “ver van mijn bed”-show, iets waarmee wij zelf niet rechtstreeks te maken lijken te hebben. En dan is het toch wel veel moeite om je gedrag daadwerkelijk te veranderen.

Volgens mij is dat zo’n beetje de reden waarom deze documentaire is gemaakt. We kijken naar het milieu alsof het fictie is. Alsof het niet echt waar is, laat staan ernstig. Maar ‘Before the Flood‘ laat heel beeldend en confronterend zien wat nu eigenlijk de stand van zaken is.

Wat gebeurt er dan?

In ‘Before the Flood’ vertrekt DiCaprio vanuit het beroemde schilderij ‘Tuin der Lusten’ van Jheronimus Bosch. Hierop zien we het paradijs links, de “huidige toestand” in het midden, en de hel rechts. DiCaprio reist vervolgens de hele wereld over om te laten zien wat er met onze planeet gebeurt en op welke manieren we richting “hel” gaan in plaats van richting “paradijs”. Een paar voorbeelden:

  • Hij ziet op Groenland hoe veel ijs er smelt en met welke snelheid dit gebeurt.
  • Hij ziet op kleine eilandjes hoe hoog de zeespiegel stijgt en hoe deze eilandjes onbewoonbaar worden.
  • Hij neemt een kijkje in de palmolie-industrie en wordt geconfronteerd met het oerwoud dat hieronder lijdt.

De beelden van de huidige toestand van de aarde zijn schokkend en zorgen ervoor dat je denkt: Wat hebben we gedaan om onze aarde zo toe te takelen en wat kunnen we hieraan veranderen? Want wat gebeurt er als we niets doen?

‘Before the Flood’ laat zien dat het niet misselijk is wat ons te wachten staat:

  • Er zullen hittegolven komen, waardoor er minder water zal zijn om te drinken, met als gevolg ook minder voedsel.
  • Het weer wordt extremer, met meer stormen (en dus meer schade als gevolg).
  • De warmte die leidt tot een hogere zeespiegel zal ook de kusten en dus hele leefgebieden doen verplaatsen.
  • Door droogte ontstaan er meer branden en worden hele gebieden verwoest, diersoorten zullen uitsterven en ecosystemen zullen vernietigd worden.
  • Door de hitte krijgen ziektes vrij spel en ontstaan er conflicten, ook politiek en economisch.

Bam! Dit zijn dus de keiharde gevolgen van de klimaatverandering die ons te wachten staan als we niets doen. Maar voordat we het daarover gaan hebben, moeten we misschien eerst weten waardoor deze klimaatverandering nu eigenlijk komt?

Hoe komt het?

‘Before the Flood’ laat DiCaprio in gesprek gaan met grote leiders als Barack Obama en paus Franciscus. Het komt erop neer dat wij de aarde uitputten, omdat we:

  • blijven gebruikmaken van fossiele brandstoffen,
  • te veel vlees eten en
  • te veel bomen kappen.

We blijven zoeken naar fossiele brandstoffen zoals olie, gas en kool, maar deze brandstoffen warmen de aarde ontzettend op. Ze stoten veel COuit, en de aarde kan deze COniet goed verwerken.

We leunen met ons standaard eetpatroon ontzettend op de veeteelt. Dit is op twee manieren–in milieu-opzicht–problematisch: ten eerste laten dieren in de veeteelt boeren en scheten en de gassen die daardoor vrijkomen zijn nog veel schadelijker dan CO(o.a. methaangas). Ten tweede is er ontzettend veel grond nodig voor die dieren, zowel voor henzelf om op te leven als voor hun voedsel.

Omdat we steeds maar meer-meer-meer willen, hebben we meer ruimte nodig. Er wordt daarom ontzettend veel ontbost om te voorzien in onze wensen, zoals landbouwgrond voor de veeteelt en palmolieplantages. Maar daarbij wordt vaak vergeten dat de bomen onmisbaar zijn voor ons leven. Bomen (en planten in het algemeen) ademen COin en zetten die om in zuurstof, die wij op onze beurt weer kunnen inademen. Daarnaast gaan de bomen door de opvang van CO2 de opwarming van de aarde tegen.

Wat doen we eraan?

Dit klinkt niet goed toch? Maar iedereen (dus ook jij en ik) draagt hieraan bij! Door ons eigen toedoen warmt de aarde op en wordt deze op den duur zelfs onleefbaar. Daarom moeten we onze gewoontes gaan aanpassen.

We moeten minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen. Elektrische auto’s geven hierin een mooi voorbeeld. Sowieso is het een goed idee om minder de auto te pakken, maar ook onze eigen huis-tuin-en-keuken-energie moet duurzamer worden. We moeten leunen op de natuur voor onze energie (wind, water, zon) in plaats van haar uitputten!

We moeten minder vlees gaan eten. Vegetarisme of veganisme vind je misschien te ver gaan, maar zoals we nu consumeren gaat het ook niet langer. De aarde lijdt simpelweg te veel onder de vee-industrie, of onze smaakpapillen dat nu leuk vinden of niet.

We moeten de duurzame weg in slaan, op allerlei gebieden. Er wordt nu te veel ontbost voor ons genot, en dat kost de aarde haar longen. Daarom moeten er bossen terug om de aarde te laten ademen. Er moet meer bekend worden over klimaatverandering en de gevolgen hiervan, dus onderwijs op dit gebied is noodzakelijk voor onze toekomst. En heel praktisch: er zouden hogere belastingen geheven kunnen worden op klimaatbelastende spullen, zoals op fossiele brandstoffen, vlees en luxe-artikelen waarvoor is ontbost. Dan denken we wel twee keer na voordat we iets nieuws kopen. Want steeds nieuwe spullen willen kopen en steeds meer luxe willen ervaren op materiële wijze is niet bepaald toekomstbestendig. En steeds meer afval creëren ook niet.

Heb jij ‘Before the Flood’ al eens gezien? Doet dit verhaal iets met jouw visie op klimaatverandering?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge