Dieren knuffelen of killen: Carnisme in Nederland

Afgelopen zaterdag verscheen er een artikel op De Correspondent, over de vreemde en verschillende manieren waarop we met dieren omgaan. Het artikel laat onder andere een verkorte versie van de documentaire ‘Facing Animals’ zien, waarin alleen beelden worden getoond. Geen toelichtingen dus, alleen beelden. Met wat gepraat af en toe tegen de dieren, in het… jawel, Nederlands. De documentaire gaat over de Nederlandse situatie, over hoe wij het ene dier in de watten leggen, terwijl we het andere dier slachten. Een fenomeen dat ook wel carnisme wordt genoemd. Op zich bevat de docu geen schokkende beelden, maar ik vond het toch heftig om te zien.

Knuffelen en killen

25 minuten lang slingert de docu je heen en weer tussen beelden van schattige diertjes die geaaid en geknuffeld worden en bange dieren die een afschuwelijke behandeling of dood tegemoet gaan. Het begint al goed: een kuikentje komt uit het ei en wordt vertroeteld. Maar op de volgende beelden zie je een krat vol met kleine kuikentjes die door een donkere gang wordt vervoerd, op weg naar de gaskamer. Na een hoop gekwetter en paniek eindigt de scène met een doos vol dode kuikentjes…

Zo gaat het de hele tijd. Het ene moment zie je kalfjes die worden opgedreven en achter hekken worden geplaatst in kleine kooien, het volgende moment zie je een workshop koe knuffelen. Koeien die geknipt worden voor de show, en koeien die voor het eerst dat jaar naar buiten mogen. Koeien die in posities gedwongen worden voor de foto met uiers die op knappen staan. Koeien die geaaid worden, en koeien die geslacht worden.

Varkens proberen de kooi die hen gevangen houdt te openen met hun bek. Maar een geadopteerd hondje wordt in zijn nieuwe thuis verwelkomd met een slinger “Hoera! Een jongen!”, en vertroeteld als het braaf zijn plasje buiten doet. Kuikentjes worden bovenop elkaar gegooid in een enorme emmer, om vervolgens door een apparaat hun snaveltjes te verliezen zonder verdoofd te worden. Andere kippen worden gewassen en geföhnd, waarschijnlijk voor een of andere show. En kippen die ondersteboven aan haken worden opgehangen, worden geïnjecteerd en weggesmeten.

Ik zal niet alle scènes noemen, maar er zijn er nog wel meer. Het idee lijkt me duidelijk. Het is eigenlijk ongelooflijk dat we dieren op zo veel verschillende manieren behandelen. Ook in Nederland. Want vaak denken mensen, nou, dit is een ver van mijn bed show. Wij behandelen de dieren die in Nederland geslacht worden humaan, en al het vlees dat op ons bord belandt, is toch op een bepaalde manier eerlijk. Maar niets is minder waar. Het artikel op De Correspondent verwijst namelijk ook naar een artikel van het NRC, waaruit blijkt dat het allemaal niet zo mooi is als wordt gedacht.

Carnisme

En al zou het inderdaad zo zijn, dat we de dieren die we slachten humaan behandelen, dan nog is er iets vreemds aan de hand. Het is een verschijnsel dat is onderzocht door dr. Melanie Joy, en zij heeft het carnisme genoemd. Carnisme is ‘het onzichtbare geloofssysteem dat ons conditioneert om bepaalde dieren te eten’. Ze legt het hele fenomeen uit in dit filmpje, maar ik zal het hier ook wat verder toelichten.

Sommige dieren eten we wel, andere niet. Dit wordt eigenlijk bepaald door onze cultuur. In Nederland eten we wel koeien maar geen dolfijnen. En in India eten ze geen koeien maar wel kippen. Het is cultuurbepaald wat we normaal vinden om te eten en wat we verafschuwen. Het wordt als vanzelfsprekend gezien bepaalde dieren wel te eten en andere niet. Bovendien wordt de link tussen dier en vlees verbroken, zodat we ons hier niet bewust van zijn en carnisme “onzichtbaar” blijft. Waardoor we bepaald vlees en dierlijke producten blijven consumeren. Onze cultuur bepaalt dat het wel normaal is om kipfilet te eten, maar niet normaal om hondenfilet te eten. Want dat laatste is zielig. Je wilt toch niet zien dat een vrachtwagen vol hondjes naar een slachthuis wordt gereden, om er vervolgens in de vorm van filetjes verpakt in plastic uit te komen en in de koeling te belanden? Maar bij kippen vinden we dit geen probleem.

Onze cultuur bepaalt dat het gerechtvaardigd is om vlees (en andere dierlijke producten) te eten, vanwege drie N-en: het is normaal, natuurlijk en nodig. Dit beeld wordt ondersteund door allerlei grote maatschappelijke instellingen, zoals de regering, de rechtbank en het ziekenhuis. En zo belandt het automatisch in ons systeem en dus op ons bord. Maar niet alle dieren. Nee, een kat is een individu, heeft een naam en een eigen karakter. Een kat is bijna een persoon. Maar een koe is een koe, heeft een nummer en is hetzelfde als elke andere koe. Ze levert een product en is een product.

Bewustwording

Diep van binnen geven de meeste mensen om waarheid en rechtvaardigheid, en zelfs om dieren. Wanneer we ons bewust worden van het fenomeen carnisme, is het geloofssysteem daarom snel omgelegd. Maar dit bewustzijn is wel noodzakelijk; zonder dat zal ons gedrag niet veranderen. We hebben namelijk pas een vrije keuze om te bepalen wat we wel en niet eten, wanneer we de waarheid kennen. Zonder kennis geen keuze.

Joy noemt veganisme de tegenhanger van carnisme, en ze noemt veganisme zelfs een sociale rechtvaardigheidsbeweging die carnisme kan stoppen! Zoals ook sociale rechtvaardigheidsbewegingen slavernij een halt hebben toegeroepen, en racisme, en heterosexisme. Het gaat allemaal om bewustwording, en door veganistisch te gaan eten kun je volgens Joy een groot verschil maken. Door jouw keuze help je andere mensen namelijk ook bewust te worden van het heersende carnisme. Dat schept hoop, denk je ook niet? Volgens mij geldt het trouwens niet alleen voor veganisme hoor, maar voor elke stap die bewustzijn creëert omtrent het consumeren van dieren en dierlijke producten.

Kende jij het fenomeen carnisme al? Heeft het jouw kijk op de bio-industrie veranderd? Vertel het me in een comment!

2 thoughts on “Dieren knuffelen of killen: Carnisme in Nederland

  1. Ik ken deze documentaire nog niet. Binnenkort maar eens kijken. Het is inderdaad ongelooflijk wel onderscheid er gemaakt wordt tussen dieren die we vertroetelen en dieren die we misbruiken en vermoorden (want dat is het gewoon). Ik heb verschillende uitspraken gehoord van mensen over waarom ze bv vlees eten. “Het is the circle of life” wordt er dan gezegd… Kijk maar eens hoe het eraan toe gaat in een slachthuis, ziet er inderdaad erg natuurlijk uit…

    1. Ja, echt kijken hoor! De moeite waard 🙂 Ik vind het ook krom hoe er verschillend over verschillende dieren wordt nagedacht, maar het stomste vind ik nog dat ik dat zelf ook deed voordat ik me hiervan bewust was. Het zit gewoon in ons systeem, we kunnen er niets aan doen. Daarom is bewustwording zo belangrijk. Dus spread the word! <3

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge